Een kamado aansteken: vier manieren, en één die je moet laten

Bij een ketelbarbecue van staal verdwijnt wat je gebruikt om aan te steken met de rook. Bij een kamado niet helemaal. De wand neemt op, en geeft weer af zodra hij heet wordt. Een geur die je er in april in brengt, zit er in juli nog.

Daar komt bij dat je een kamado niet over de hele breedte aansteekt. Je steekt een paar plekken aan en laat het vuur zich van daaruit uitbreiden, want het aantal brandende punten bepaalt waar je temperatuur uitkomt. Hoe dat precies werkt staat in houtskool en vuur; hier gaat het erom dat elke methode hieronder daar anders in is.

Een methode beoordeel je dus op drie dingen: laat hij iets achter in het keramiek, kun je er één plek mee aansteken in plaats van tien, en heb je hem bij de hand op het moment dat je hem nodig hebt.

Houtwol gedrenkt in paraffine of plantaardige was. Je legt er een of twee tussen de kolen, steekt ze aan en ze branden twee tot drie minuten met een vlam die hoog genoeg is om houtskool te laten pakken.

Ze laten niets achter dat je proeft, ze kosten een paar tientjes voor een doos die een seizoen meegaat, en je hebt er niets anders voor nodig dan een lucifer. Voor verreweg de meeste mensen is dit het antwoord en hoef je niet verder te lezen.

Het nadeel is precies hun kracht: een wokkel brandt uit waar hij ligt. Legde je hem tussen de kolen waar je hem niet wilde, dan corrigeer je dat niet meer, en een wokkel die te dicht bij zijn buren ligt steekt die mee aan. Je bepaalt je aantal punten dus bij het leggen en niet daarna.

Een elektrische aansteker blaast lucht van honderden graden op de kolen. Geen vlam, geen brandstof, geen wokkel. Je houdt hem op één plek tot die gloeit, en haalt hem dan weg.

Dat laatste is het echte verschil. Waar een wokkel zijn eigen beslissing neemt zodra je hem hebt aangestoken, blijf jij bij een elektrische aansteker de hele tijd aan de knoppen. Eén punt voor low-and-slow betekent hier werkelijk één punt. Voor wie vaak laag en lang stookt is dat geen luxe maar het verschil tussen op temperatuur uitkomen en erboven.

De prijs is het bezwaar, en het stopcontact is het echte bezwaar. Reken op het vier- tot vijfvoudige van een doos wokkels, en op een snoer naar de plek waar de kamado staat. Staat die achter in de tuin, dan is dit geen optie en zijn wokkels het antwoord.

Een onkruidbrander of een butaanbrander uit de keuken brengt houtskool in een halve minuut aan de praat. Het werkt, het laat niets achter, en het is de snelste manier die er is.

Het probleem is dat het te snel werkt. Een brander die je langs de kolen beweegt steekt een brede strook aan in plaats van een punt, en dan heb je een vuur dat groter begint dan je bedoelde. Dat corrigeer je bij een kamado niet met de schuiven: keramiek dat eenmaal warm is, blijft warm.

Wil je dit toch, hou hem dan stil op één plek en tel. Beweeg je, dan ben je aan het aansteken op gevoel, en gevoel is precies wat een kamado je niet vergeeft.

Dit is de methode die niet in een kamado hoort, en het is geen kwestie van smaakvoorkeur. Vloeistof trekt in het poreuze keramiek, blijft daar zitten en komt vrij zodra de wand heet wordt. Je proeft het niet alleen in het eerste uur maar in sessies daarna.

Er is ook geen manier om het eruit te krijgen. Uitbranden op hoge temperatuur helpt bij vet en bij rooksmaak, maar petroleumachtige resten zitten dieper dan dat. Een kamado waar aanmaakvloeistof in heeft gezeten, blijft een kamado waar aanmaakvloeistof in heeft gezeten.

Hetzelfde geldt voor aanmaakblokjes op petroleumbasis. De witte blokjes die naar lampolie ruiken horen in een vuurkorf, niet onder iets dat je gaat eten. Blokjes van houtwol en was zijn een ander product en prima.

Papier steekt houtskool slecht aan, want het is in dertig seconden weg en geeft in die tijd weinig warmte af. Maar dat is niet het echte bezwaar.

Het echte bezwaar is wat ervan overblijft. Papier en karton laten vliegas achter die lichter is dan houtskoolas, en die as trekt naar beneden en gaat in de onderste schuif zitten. Een kamado die zijn temperatuur niet houdt, heeft vaker een luchtprobleem dan een vuurprobleem, en dit is een manier om dat probleem zelf te maken.

Hetzelfde geldt voor een handvol briketten als starter. Briketten horen sowieso niet in een kamado, en als starter geven ze precies de as die je niet wilt.

Alle vier de methodes hierboven worden beter als de kolen op de goede plek liggen. Een kolenmand houdt ze bij elkaar zodat je vuur zich voorspelbaar uitbreidt in plaats van door een losse berg te kruipen.

Vul de kamado vol, ook voor een korte sessie. Wat niet opbrandt, blus je door de schuiven te sluiten en gebruik je de volgende keer opnieuw. Een halfvolle kamado aansteken scheelt niets en maakt het vuur juist lastiger te sturen.

Steek aan met het deksel open en laat het daarna tien minuten open staan. Pas als de eerste kolen echt gloeien doe je hem dicht en laat je de temperatuur rustig klimmen.

Het grootste deel van wat er misgaat bij het aansteken gaat mis in de eerste tien minuten of bij het eerste keer openen daarna. Houd je aan onderstaande en de rest komt goed.

Over dat openen: een hete koepel met de schuiven dicht slaat terug zodra hij lucht krijgt. Til het deksel eerst een paar centimeter op, wacht, en open dan pas. Handschoenen horen daarbij, en waarom precies staat uitgelegd in houtskool en vuur.

Begin met wokkels. Ze zijn goedkoop, ze werken, en ze laten niets achter. Negen van de tien mensen hebben nooit iets anders nodig, en wie het tegendeel beweert verkoopt meestal iets.

Stook je wekelijks, en vooral laag en lang, dan verdient een elektrische aansteker zijn geld terug in controle en niet in tijd. Dat je er een minuut mee wint is het minst interessante eraan; dat je kunt stoppen met aansteken wanneer je wilt, is het punt.

En wat je ook kiest: niets vloeibaars. Dat is de enige regel op deze pagina waar geen uitzondering op bestaat.